| Historia Instytutu Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej |
|
Filololgia polska istniała w Uczelni siedleckiej od roku 1969 do roku 1977. Następnie wznowiono nauczanie na tym kierunku w roku 1991 w nowoutworzonym Instytucie Filologii Polskiej. Instytutem kolejno kierowali: nieżyjąca już prof. dr hab. Hanna Filipkowska, a następnie prof. dr hab. Jerzy Faryno, prof. UPH w Siedlcach dr hab. Antoni Chojnacki oraz prof. UPH w Siedlcach dr hab. Antoni Czyż. Na podstawie Uchwały nr 14/2010 Senatu UPH w Siedlach z 24 listopada 2010 roku IFP zmienił nazwę na Instytut Filologii Polskiej i Lingwistyki Stosowanej. Zmiana nazwy to konsekwencja wieloletniego rozwoju kadry naukowo-dydaktycznej. Stanowi również pierwszy krok do rozszerzenia profilu badawczego i dydaktycznego. Obecnie Dyrektorem IFPiLS UPH w Siedlcach jest prof. UPH w Siedlcach dr hab. Roman Mnich.
IFPiLS kulturowo i geograficznie umiejscowiony jest na Południowym Podlasiu i Wschodnim Mazowszu. Siedlce administracyjnie włączone są do województwa mazowieckiego. Prawa miejskie uzyskały w 1547 roku, zaś dynamiczny rozwój miasta nastąpił w XVIII w., kiedy właścicielką grodu była Aleksandra z Czartoryskich Ogińska. Księżna Aleksandra to wybitna kobieta w kulturze polskiej okresu oświecenia. Warto pamiętać, że na dworze Ogińskiej bywali wybitni przedstawiciele literatury oświeceniowej: Franciszek Karpiński, Franciszek Dionizy Kniaźnin, Tomasz Kajetan Węgierski. Księżna gościła u siebie ostatniego króla Polski Stanisława Augusta Poniatowskiego. Obecnie w pałacu Ogińskiej mieści się Rektorat Akademii Podlaskiej. W wieku XIX Siedlce leżały w zaborze rosyjskim jako stolica guberni podlaskiej. W tymże stuleciu miasto zostało też stolicą diecezji Kościoła rzymskokatolickiego. Przeprowadzono przez Siedlce drogę strategiczną Warszawa-Brześć, a potem linię kolejową. Uczniem gimnazjum w mieście był Bolesław Prus; dzisiaj szkoła ta - I Liceum Ogólnokształcące w Siedlcach - nosi imię znakomitego pisarza. W okresie dwudziestolecia międzywojennego Siedlce były ważnym ośrodkiem południowego Podlasia. Wydawano tu wiele czasopism, stale rozwijało się szkolnictwo. Wzrastała jako warstwa społeczna inteligencja siedlecka. Tutaj dorastał, urodzony w Siedlcach, znakomity aktor Jacek Woszczerowicz. Miasto stanowi też wówczas duże skupisko Żydów. Podczas II wojny światowej ludność żydowska wypełniała siedleckie getto. Stamtąd Niemcy wysłali do obozu zagłady w nieodległej Treblince aż 17 tysięcy Żydów z Siedlec. Dokonywane też były w mieście przez hitlerowców egzekucje ludności polskiej. W Treblince zginął również, dobrowolnie udając się tam z dziećmi z warszawskiego sierocińca żydowskiego, Janusz Korczak - pedagog i pisarz. Na terenie obozu zagłady znajduje się dziś Muzeum Walki i Męczeństwa, które stanowi Oddział Muzeum Regionalnego w Siedlcach. Po wojnie Siedlce stopniowo powracały do roli ważkiego ośrodka regionu. Od roku 1975 aż do pierwszych lat III Rzeczypospolitej były stolicą województwa. Roz-ijało się szkolnictwo, od roku 1969 - wyższe, akademickie. Świetne tradycje podlaskiego czytelnictwa kultywuje znakomicie Miejska Biblioteka Publiczna o bogatym księgozbiorze. Swoją rolę spełnia Muzeum Regionalne. W mieście osiedlił się po wojnie pisarz Bohdan Arct, ceniony prozaik, autor tomów o ostatniej wojnie i lotnictwie polskim na obczyźnie, w tym znakomitej prozy wspomnieniowej. W Zakładzie Polskiej Literatury Dawnej i Edytorstwa IFPiLS UPH w Siedlcach znajduje się Gabinet Twórczości Bohdana Arcta. W mieście eksponowany jest (Muzeum Diecezjalne) mistrzowski obraz El Greca Ekstaza świętego Franciszka. Jedyne w Polsce płótno barokowego geniusza zostało w 1964 roku odkryte w Kosowie Lackim na Podlasiu; teraz dostępne jest w Siedlcach. Nieopodal miasta znajdują się miejsca ważkie dla polonisty: Chlewiska i Dom Pracy Twórczej Reymontówka (kupiony przez żonę Władysława Reymonta z funduszy uzyskanych dzięki Nagrodzie Nobla), pałac w Korczewie (gdzie mieszkała Joanna Kuczyńska, z którą korespondował Cyprian K. Norwid), bardziej na południe, już na Ziemi Łukowskiej, Wola Okrzejska (i Muzeum Henryka Sienkiewicza w rodzinnym domu pisarza), wreszcie bardziej na wschód trafimy na Romanów (i Muzeum Józefa Ignacego Kraszewskiego). Dosyć blisko Siedlec leżą też podlaskie ośrodki religijne: katolicki Kodeń, miasto nad Bugiem, ongi własność Sapiehów (tu słynny obraz Matki Boskiej - historię jego wykradzenia z Rzymu opisała powieść Zofii Kossak Błogosławiona wina), prawosławny klasztor w Jabłecznej i słynna góra Grabarka, czy unicka cerkiew w Kostomłotach. Siedlce liczą dziś blisko 80 tysięcy mieszkańców. Nieduże miasto akademickie to znakomita przestrzeń duchowa dla spójnej, skupionej i konsekwentnej pracy badawczej. Takie jest miejsce polonistyki siedleckiej na mapie Polski. |